SAĞLIK
Giriş Tarihi : 05-07-2022 12:52   Güncelleme : 05-07-2022 12:52

4 yılda 50 kez mutasyon geçirdi

Maymun çiçeği hastalığının vaka sayısı küresel olarak 5 bin 800'ü aştı. Portekiz'de yapılan bir çalışma virüse dair bilinmeyenleri açığa çıkardı. Buna göre virüsün yayılma hızı olağandışı... Maymun çiçeği virüsünün ayrıca 4 yılda ez az 50 kez mutasyona uğradığı da belirtiliyor.

4 yılda 50 kez mutasyon geçirdi

Portekizli araştırmacılar tarafından yürütülen ve Nature Medicine adlı bilimsel dergide yayınlanan bir araştırmaya göre; ABD, Avrupa ve İngiltere’de yayılan maymun çiçeği virüsü şaşırtıcı derecede hızlı mutasyona uğruyor. Çalışmanın virüsün genetik yapısına dair en kapsamlı araştırma olduğu belirtiliyor.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 2

Çalışma kapsamında araştırmacılar, 15 maymun çiçeği hastasından örnekler aldı ve onları enfekte eden virüsün genomlarını karşılaştırdı. Uzmanlar, hastaların her birinin, 2018-2019'da İngiltere, İsrail ve Singapur'da Nijerya kökenli bir önceki virüs salgınına kadar izlenebilecek bir maymun çiçeği türüne sahip olduğunu buldu.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 3

Ancak yapılan testler, maymun çiçeği virüsünün 2018'deki salgından bu yana 50 kez mutasyona uğradığını gösterdi. Bu sayı, uzmanların beklediğinden 12 kat daha fazla. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 4

Portekiz Ulusal Sağlık Enstitüsü'nden çalışmanın  yazarı Joao Paulo Gomes, "Bu veriler, maymun çiçeği mutasyon oranı hakkında bilinenlere tamamen meydan okuyor. Maymun çiçeği hakkında bildiğimiz birkaç şey var ve bu yeni genom dizilimi, araştırmacıların mevcut salgını daha iyi anlamalarına yardımcı oldu” dedi.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 5

Gomes, mevcut salgındaki virüsün türünün alışılmadık derecede hızlı bir oranda mutasyona uğradığını belirtti. Aynı zamanda salgının  muhtemelen büyük bir süper yayıcı ile diğerlerine bulaşmasıyla yayıldığı açıklandı.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 6

Diğer taraftan, çalışmanın yazarları şu anki vakalardan sorumlu olan maymun çiçeği virüsü türünün Batı Kamerun ve Sierra Leone'de yaygın olarak bildirilen ve yüzde 1'den daha düşük bir ölüm oranı taşıyan Batı Afrika maymun çiçeği türünün bir parçası olduğunu belirtti.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 7

Kongo havzasında ölüm oranı yüzde 10 olan ve "Orta Afrika" türü olarak bilinen başka bir yaygın maymun çiçeği türü daha bulunuyor. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 8

KULUÇKA DÖNEMİ HASTALIĞI İZLEMEYİ ZORLAŞTIRIYOR

Öte yandan, bilim insanları 5 ila 21 gün arasında değişen kuluçka süresinin, virüsün izlenmesini zorlaştırdığını söyledi.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 9

Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Mayıs ayı başlarında Nijerya'dan ABD’ye seyahat eden bir kişiyi "ilk vaka" (ilk teyit edilen vaka) olarak tanımladı. Ancak, Portekiz'deki araştırmacılar bu fikre karşı çıkarak, Portekiz ve İngiltere’de Nisan ayı sonlarında onaylanmış vakalar bulunduğunu belirtti. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 10

NEREDE BAŞLADI?

Bilim insanları, maymun çiçeği virüsünün Nijerya gibi hastalığın endemik olduğu bir ülkeden ithal edilmiş olma ihtimalinin çok yüksek olduğunu belirtti, ancak diğer olasılıkları göz ardı edemeyeceklerini vurguladı. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 11

Örneğin, 2018-2019 salgınından sonra İngiltere veya Singapur gibi endemik olmayan ülkelerde virüsün insanlar ve/veya diğer hayvanlar aracılığıyla sessizce yayılmasının mümkün olabileceği belirtildi. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 12

Ayrıca çalışmanın yazarları, maymun çiçeği virüsünün mutasyona uğramış versiyonunun orijinal versiyondan daha kötü olup olmadığının belirsiz olduğunu söylüyor.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 13

MAYMUN ÇİÇEĞİ ÇALIŞMALARI HALA EMEKLEME AŞAMASINDA 

Maymun çiçeği virüsü çift sarmallı bir DNA zoonotik virüsü olarak tanımlanıyor.  DNA virüsleri, Covid-19'a neden olan SARS-COV-2 gibi RNA virüslerinden daha yavaş mutasyona uğruyor. 

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 14

Liverpool Tropikal Tıp Okulu'nda araştırmacı olan ve çalışmaya dahil olmayan Hugh Adler, şunları söyledi:

"Yazarlar virüste beklenmedik şekilde yüksek sayıda mutasyon tanımlıyor, ancak bunların hastalık şiddeti veya bulaşıcılığı üzerindeki etkileri belirsiz.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 15

Ancak,  maymun çiçeği hakkında çok fazla bilgimiz yok. Virüsün genetiği çalışmaları hala emekleme aşamasında. Genom sekansına sahibiz, bu yüzden genlerin ne olduğu hakkında bir fikrimiz var.

Maymun çiçeği virüsü en az 50 kez mutasyona uğradı: Bilim insanları uyardı - 16

Ancak, genlerin değişmesi durumunda ne yaptıklarını  gerçekten anlamak açısından, bildiğimiz diğer büyük virüslerin çoğuna kıyasla bu konuda çok az araştırma var.” (Ntv)